Random header image... Refresh for more!

Passiflora vruchten en legende

Eeuwenlang werd de passiflora door de indianen van Midden- en Zuid-Amerika gewaardeerd om haar lekkere vruchten en vanwege haar geneeskrachtige werking. In Mexico worden vandaag de dag nog gedroogde stukken van de Passiflora edulis verkocht. Van gedroogde blad en stengel trekt men al sinds eeuwen thee als middel tegen o.a. hoge bloeddruk, menstruatiepijn en rusteloosheid. Bij de Maya’s werd het gebruikt tegen zwellingen en ringwormen. De Azteken gebruikte de Passiflora incarnata als braakmiddel.

   
Passiflora edulis f. flavicarpa     de vruchten van de Passiflora edulis f. flavicarpa

In de zestiende eeuw kregen de Spaanse missionarissen als eerste Europeanen de passiflora onder de ogen. Zij waren enthousiast over de pracht en mystiek van de bloemen. In de bloem herkenden zij het lijden van Christus (Latijn: passio = Ik lijd). Ze noemden de plant ‘de bloem van de vijf wonden. Dit sloeg op de vijf meeldraden die vaak rood gestippeld waren (bloed). In de bloemknop waren de geheimen van de kruisiging te zien. Boven aan de bloem bevinden zich drie stempels. Dit waren de drie nagels aan het kruis. De tien bloemblaadjes waren de tien apostelen die bij de kruising aanwezig waren. Vanaf de zijkant lijkt de stamperdrager met meeldraden op een kruis. De corona stelde de doornenkroon voor (72 corona-draden voor 72 doornen. De uiteinden van de corona-draden bij de Passiflora incarnata zijn kronkelig – dat deed denken aan een gesel. Andere delen van de plant werden ook gebruikt om de boodschap – het kruisingsverhaal – over te brengen aan de indianen. Zo stelde de hechtrank de zweep of gesel voor. De punten van de steunbladeren of de punten van de ongelobde bladeren waren de speerpunt die Christus in zijn zij kreeg. De (dertig) zilverlingen die Judas ontving voor zijn verraad.

Het was een slimme zet van de missionarissen om de bloem te gebruiken ter illustratie van het kruisingsverhaal. Met zo’n bloem als voorbeeld konden de indianen immers ook elkaar het verhaal vertellen. Alle genoemde kenmerken zijn echter niet bij één specifieke passiflorasoort te vinden; de fantasie en de overlevering speelden een rol. Het meest komt de Passiflora incarnata nog in de buurt. Al verhalend kreeg de fantasie de overhand. Zo werd er verteld dat een passieplant tegen het kruis op klom en met zijn bladeren de stervende Jezus wat verkoeling gaf tegen de brandende zon. De rustgevende werking die het geneesmiddel P. incarnata heeft, zou aan dit verhaal ten grondslag kunnen liggen. Verder klopt het natuurlijk niet: waar de kruisiging plaatsvond, groeien geen passiflora’s. Bovendien hadden de ranken nooit zo snel in het kruis kunnen klimmen!

Copyright © ”2018”, Nederlandse Kuipplantenvereniging Regio West - niets van deze website mag worden gekopieerd zonder toestemming van de webbeheerder